काठमाडौँ ।

“मैले फेसबुक, टिकटक र युट्युब विज्ञापनमा लाखौँ रुपैयाँ ‘बुस्ट’ गरेँ। दैनिक हजारौँ भ्यूज पनि आउँछ, तर सामान एउटा पनि बिक्दैन। आखिर गल्ती कहाँ भइरहेको छ?”

काठमाडौँका कपडा व्यवसायी रोशन श्रेष्ठको यो गुनासो नेपालका ९० प्रतिशत डिजिटल विज्ञापनदाताहरूको साझा पीडा हो। आजको तीव्र प्रतिस्पर्धात्मक बजारमा धेरै व्यवसायीहरू विज्ञापन (Ads) मा करोडौँ रुपैयाँ पानीसरी बगाइरहेका छन्। तर, प्रतिफल भने शून्य प्रायः छ।

गहिरिएर हेर्ने हो भने, समस्या विज्ञापनको बजेटमा होइन, बजेट खर्च गरिने ‘कन्टेन्ट’ र त्यसलाई प्रस्तुत गर्ने ‘अनुहार’ मा छ। बजार विश्लेषकहरूका अनुसार विज्ञापनमा ठूलो रकम सिध्याउनु अघि व्यवसायीहरूले सुधार्नुपर्ने सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हो— “व्यावसायिक ब्रान्डिङ र सही मोडलको छनोट।”

किन असफल भइरहेका छन् करोडौँका विज्ञापन?

नेपाली बजारमा अहिले एउटा ठूलो भ्रम छ— “सामानको फोटो मोबाइलले खिचेर फेसबुकमा हाल्दिने र डलर तिरेर बुस्ट गर्दिएपछि सामान बिक्छ।” तर, उपभोक्ताहरू अब धेरै चलाख भइसकेका छन्।

तपाईं आफैँ सोच्नुस्, फेसबुक स्क्रोल गर्दा एउटा अध्याँरो कोठामा ह्याङ्गरमा झुन्ड्याइएको कुर्ताको फोटो र अर्कोतिर कुनै व्यावसायिक मोडलले आकर्षक ढंगले लगाएर हाँसिरहेको हाइ-क्वालिटी फोटोमध्ये तपाईं कुनमा रोकिनुहुन्छ? निश्चित रूपमा दोस्रोमा।

जबसम्म ग्राहक तपाईंको विज्ञापन देख्ने बित्तिकै २ सेकेन्डका लागि रोकिँदैनन् (Thumb-stopping effect), तबसम्म तपाईंले विज्ञापनमा बगाएको करोडौँ रुपैयाँ बालुवामा पानी हाले सरह हुन्छ।

एउटा ‘सही अनुहार’ ले कसरी बदल्छ व्यापारको नक्शा?

मोडलिङ भनेको केवल सुन्दर देखिनु मात्र होइन। यो त ग्राहकको मनोविज्ञान (Psychology) सँग खेल्ने एउटा शक्तिशाली माध्यम हो। व्यावसायिक मोडलिङले व्यापारमा सिधै तीनवटा जादुमयी परिवर्तन ल्याउँछ:

1. उत्पादनको मूल्य बढ्छ (Perceived Value): एउटै जुत्ता वा कपडा भुइँमा राखेर खिच्दा साधारण देखिन्छ। तर, जब त्यसलाई कुनै फिट र स्टाइलिस मोडलले प्रिमियम लुक्सका साथ प्रिजेन्ट गर्छ, ग्राहकको नजरमा त्यो उत्पादनको भ्यालु (मूल्य) १० गुणा बढेर जान्छ।
2. भावनाको जडान (Emotional Connection): मानिसहरू सामानसँग होइन, मानिससँग जोडिन चाहन्छन्। मोडलको हाउभाउ, हाँसो र एट्टिच्युडले ग्राहकलाई “यो सामान मैले लगाए भने म पनि यस्तै देखिन्छु” भन्ने आत्मविश्वास दिलाउँछ। यही आत्मविश्वासले नै ‘सेल्स’ (बिक्री) गराउँछ।
3. विश्वासको वातावरण (Trust Factor): बजारमा जताततै अनलाइन ठगी भइरहेका बेला, एउटा चिनिएको वा व्यावसायिक मोडलले तपाईंको ब्रान्डको प्रतिनिधित्व गर्दा ब्रान्ड रातारात ‘लोकल’ बाट ‘प्रोफेसनल’ बन्न पुग्छ।

उदाहरण: काठमाडौँकै एउटा जुत्ता ब्रान्डको ‘टर्निङ प्वाइन्ट’

यसलाई बुझ्न काठमाडौँकै एउटा काल्पनिक तर यथार्थपरक ‘केस स्टडी’ हेरौँ। नेपाली छालाको जुत्ता उत्पादन गर्ने एउटा कम्पनीले ६ महिनासम्म विज्ञापनमा मासिक ३ लाख रुपैयाँ खर्च गर्यो। जुत्ताको गुणस्तर उत्कृष्ट थियो, तर विज्ञापनमा साधारण तस्बिर मात्र हुन्थे। नतिजा निराशाजनक रह्यो।

सातौँ महिनामा उनीहरूले रणनीति बद्ले। विज्ञापनको बजेट आधा गरे र त्यो पैसा बचाएर एकजना चर्चित व्यावसायिक पुरुष मोडल र फोटोग्राफर हायर गरे। सुट-बुटमा सजिएका ती मोडलले जुत्ता लगाएर हिँडेको कर्पोरेट लुक्सको भिडियो र फोटोसुट गरियो।

जब त्यो नयाँ कन्टेन्ट सामाजिक सञ्जालमा गयो, म्यासेज बक्स अर्डरले भरियो। विज्ञापनको खर्च घट्यो तर जुत्ताको बिक्री ५०० प्रतिशतले बढ्यो। यो परिवर्तन विज्ञापनको बजेटले होइन, ‘प्रिजेन्टेसन र सही मोडल’ को कमालले ल्याएको थियो।

निष्कर्ष: विज्ञापन गर्नुअघि आफूलाई यो प्रश्न सोध्नुस्

यदि तपाईं पनि आफ्नो व्यवसायको विज्ञापनमा लाखौँ वा करोडौँ सिध्याउँदै हुनुहुन्छ भने, आजै ‘बुस्ट’ बटन थिच्नु अघि रोकिनुस् र आफ्नो कन्टेन्टलाई हेरेर यो प्रश्न सोध्नुस्: “के मेरो विज्ञापनको भिजुअलले ग्राहकको ध्यान तान्न सक्छ? के यसमा सही र व्यावसायिक अनुहारको प्रयोग भएको छ?”

यदि जवाफ ‘छैन’ भन्ने आउँछ भने, पहिले आफ्नो ब्रान्डिङ, फोटोग्राफी र मोडल छनोटमा सुधार गर्नुस्। सही मोडल र स्तरीय भिजुअलमा गरिएको लगानीले विज्ञापनको खर्चलाई आधा घटाइदिन्छ र व्यापारको नक्शायै बदलिदिन्छ। किनभने बजारको नियम स्पष्ट छ— “जो देखिन्छ, त्यो बिक्छ; र जो उत्कृष्ट देखिन्छ, त्यो महँगोमा बिक्छ!”